Podstawowe informacje na temat Screeningu ADHD u dorosłych
Zaburzenie uwagi i nadpobudliwość psychoruchowa, znane jako ADHD, jest powszechnie kojarzone z dziećmi, jednak coraz częściej diagnozuje się je także u dorosłych. Proces wykrywania ADHD w tej grupie wiekowej, znany jako screening, jest kluczowym elementem w zrozumieniu i zarządzaniu objawami tego zaburzenia. W tym artykule przedstawimy podstawowe informacje na temat screeningu ADHD u dorosłych, w tym dostępne metody diagnostyczne, najczęściej występujące objawy oraz znaczenie wczesnej diagnozy dla efektywnego leczenia i poprawy jakości życia.
Jak ocenia się przesiewowe badanie ADHD u dorosłych - diagnoza
Przesiewowe badanie ADHD u dorosłych opiera się na ocenie objawów zgodnie z kryteriami diagnostycznymi zawartymi w DSM-5 lub ICD-10, które pomagają zidentyfikować charakterystyczne cechy zaburzenia, takie jak problemy z koncentracją, impulsywność i nadpobudliwość. Diagnoza ADHD w dorosłym wieku jest procesem złożonym, wymagającym szczegółowego wywiadu klinicznego, który uwzględnia historię rozwoju pacjenta oraz jego funkcjonowanie w różnych aspektach życia. Zwykle obejmuje to użycie standaryzowanych kwestionariuszy i skal oceny, takich jak ASRS (Adult ADHD Self-Report Scale), które pomagają lekarzowi w ocenie nasilenia objawów i ich wpływu na codzienne życie pacjenta. Ważnym elementem jest również wykluczenie innych zaburzeń psychicznych lub medycznych, które mogą powodować podobne objawy. Diagnoza jest stawiana przez doświadczonego specjalistę, który potrafi zinterpretować zebrane informacje i uwzględnia różnorodne czynniki, aby zapewnić dokładne rozpoznanie i odpowiednie leczenie.
Czym jest proces screeningowy ADHD u dorosłych?
Proces screeningowy ADHD u dorosłych pełni kluczową rolę w identyfikacji objawów, które mogą znacząco wpływać na codzienne funkcjonowanie pacjenta. Wczesna identyfikacja i diagnoza tego zaburzenia jest istotna dla dostosowania odpowiednich strategii terapeutycznych, które mogą obejmować zarówno farmakoterapię, jak i terapię behawioralną. Zastosowanie zintegrowanego podejścia terapeutycznego umożliwia pacjentom lepsze zarządzanie objawami, co prowadzi do poprawy jakości życia, zarówno w kontekście zawodowym, jak i osobistym. Współpraca z różnymi specjalistami, takimi jak psychologowie, psychiatrzy i terapeuci, jest niezbędna do opracowania spersonalizowanego planu leczenia. Proces diagnostyczny, będący częścią screeningu, obejmuje również edukację pacjentów na temat ADHD. Zrozumienie natury zaburzenia oraz jego wpływu na życie codzienne pomaga pacjentom i ich bliskim w lepszym radzeniu sobie z wyzwaniami, które mogą się pojawić. Edukacja pacjentów jest również kluczowa w minimalizowaniu stygmatyzacji związanej z diagnozą ADHD, co pozwala na bardziej otwarte podejście do leczenia i wsparcia. Dzięki odpowiednim interwencjom i wsparciu, dorośli z ADHD mogą osiągnąć znaczną poprawę w zakresie zarządzania objawami, co przekłada się na zwiększenie ich zdolności do prowadzenia satysfakcjonującego i produktywnego życia.
Wskazania do badania Screening ADHD u dorosłych
Wskazania do badania Screening ADHD u dorosłych obejmują szereg czynników, które mogą wskazywać na konieczność przeprowadzenia szczegółowej oceny diagnostycznej. Osoby, które w codziennym życiu doświadczają uporczywych trudności z koncentracją, utrzymywaniem uwagi lub częstego uczucia wewnętrznego niepokoju, mogą być kandydatami do przeprowadzenia screeningu. Dodatkowo, dorosłe osoby, które zgłaszają trudności w organizacji pracy, zapominanie o ważnych zadaniach, nadmierną impulsywność czy też skłonność do podejmowania ryzykownych zachowań, powinny rozważyć konsultację ze specjalistą. Warto również zwrócić uwagę na historię życia, gdzie podobne objawy były widoczne już w dzieciństwie, ale nigdy oficjalnie nie zdiagnozowane. Screening ADHD u dorosłych jest także zalecany osobom, które mimo wielokrotnych prób i wysiłków, nie są w stanie osiągnąć zamierzonych celów w życiu zawodowym lub osobistym, co może prowadzić do frustracji, obniżenia poczucia własnej wartości, a nawet depresji. Ponadto, osoby, które mają w rodzinie zdiagnozowane przypadki ADHD, są bardziej narażone na wystąpienie tego zaburzenia i również powinny rozważyć przeprowadzenie badania w kierunku ADHD. Wczesne rozpoznanie i odpowiednie leczenie mogą znacząco poprawić zdolność do zarządzania objawami i prowadzenia satysfakcjonującego życia.
Analiza wyników testu online: Skala samooceny ADHD dla dorosłych wersja 1.1
Analiza wyników testu online: Skala samooceny ADHD dla dorosłych wersja 1.1 pozwala na lepsze zrozumienie, jak dorosłe osoby z podejrzeniem ADHD mogą samodzielnie ocenić nasilenie swoich objawów. Test ten jest narzędziem wspomagającym proces diagnostyczny, umożliwiającym pacjentom zapoznanie się z potencjalnymi objawami ADHD, które mogą wpływać na ich codzienne funkcjonowanie. Skala samooceny jest dostosowana do potrzeb dorosłych i bazuje na aktualnych kryteriach diagnostycznych, co czyni ją wiarygodnym źródłem informacji, które pacjent może przedstawić specjaliście podczas konsultacji. Wyniki uzyskane za pomocą Skali samooceny ADHD dla dorosłych wersja 1.1 dostarczają cennych wskazówek dotyczących obszarów życia, w których pacjent doświadcza największych trudności. Analiza odpowiedzi może pomóc w identyfikacji konkretnych sytuacji, w których objawy ADHD są najbardziej dokuczliwe, co stanowi podstawę do dalszych działań diagnostycznych i terapeutycznych. Wyniki testu powinny być omówione z wykwalifikowanym specjalistą, który może pomóc w interpretacji wyników oraz w zaplanowaniu odpowiednich strategii leczenia, takich jak terapia behawioralna czy farmakoterapia. Skala samooceny ADHD dla dorosłych wersja 1.1 to nie tylko narzędzie diagnostyczne, ale również edukacyjne, które zwiększa świadomość pacjentów na temat ich stanu zdrowia. Dzięki temu osoby z ADHD mogą lepiej zrozumieć wpływ zaburzenia na ich życie i podjąć świadome kroki w kierunku poprawy jakości życia. Edukacja pacjentów i ich bliskich odgrywa kluczową rolę w procesie terapeutycznym, umożliwiając lepsze zarządzanie objawami i zwiększając akceptację społeczną dla osób z ADHD. Skala ta, jako element szerszego podejścia diagnostycznego, wspiera integrację działań medycznych i psychoterapeutycznych, co jest niezbędne do skutecznego leczenia ADHD u dorosłych.
ADHD u dorosłych.: wskazania do badania i diagnostyka za pomocą kwestionariusza
Przesiewowe badanie ADHD u dorosłych jest istotnym narzędziem w procesie diagnostycznym, ponieważ umożliwia wczesne wykrycie i zrozumienie objawów, które mogą znacząco wpływać na jakość życia pacjenta. Przeprowadzenie dokładnej oceny za pomocą kwestionariuszy, takich jak ASRS, jest kluczowe dla identyfikacji problemów z koncentracją, impulsywnością oraz nadpobudliwością. Diagnoza wymaga złożonego podejścia, które obejmuje analizę historii rozwoju pacjenta, jego funkcjonowanie w różnych aspektach życia oraz wykluczenie innych zaburzeń. Tylko doświadczony specjalista jest w stanie dokładnie zinterpretować zebrane informacje, co pozwala na opracowanie skutecznego planu leczenia. Wskazania do badań przesiewowych obejmują szeroki zakres czynników. Osoby, które doświadczają uporczywych problemów z koncentracją lub często czują wewnętrzny niepokój, powinny rozważyć podjęcie diagnostyki. Dodatkowe objawy, takie jak trudności w organizacji pracy, impulsywność, czy skłonność do podejmowania ryzykownych decyzji, również mogą wskazywać na potrzebę konsultacji ze specjalistą. Warto zwrócić uwagę na to, czy podobne symptomy były obecne w dzieciństwie, nawet jeśli nie zostały wówczas zdiagnozowane. Wczesne rozpoznanie ADHD i wdrożenie odpowiedniego leczenia przyczyniają się do znacznej poprawy funkcjonowania w życiu zawodowym i osobistym. Testy takie jak Skala samooceny ADHD dla dorosłych wersja 1.1 stanowią cenne narzędzie wspierające proces diagnostyczny. Dzięki możliwości samodzielnej oceny nasilenia objawów, pacjenci mogą lepiej zrozumieć, które aspekty ich życia są najbardziej dotknięte przez ADHD. Wyniki testu dostarczają istotnych informacji do dalszych działań diagnostycznych i terapeutycznych, umożliwiając specjalistom opracowanie dopasowanego planu leczenia. Omówienie wyników z wykwalifikowanym specjalistą jest niezbędne do prawidłowej interpretacji i wdrożenia skutecznych strategii terapeutycznych. Edukacja pacjentów na temat ADHD odgrywa kluczową rolę w procesie leczenia i zwiększa świadomość na temat wpływu zaburzenia na życie codzienne. Skala samooceny ADHD dla dorosłych wersja 1.1 nie tylko wspiera diagnostykę, ale również pełni funkcję edukacyjną, co pozwala pacjentom lepiej zrozumieć swoje objawy i podjąć kroki w kierunku poprawy jakości życia. Współpraca z różnymi specjalistami, w tym psychologami i terapeutami, jest niezbędna dla stworzenia kompleksowego planu leczenia, który obejmuje zarówno farmakoterapię, jak i terapię behawioralną. Dzięki zintegrowanemu podejściu, osoby z ADHD mogą osiągnąć znaczącą poprawę w zarządzaniu objawami, co prowadzi do prowadzenia bardziej satysfakcjonującego życia.
Jak punktować Część A i co oznacza wynik dodatni
ASRS v1.1 dzieli się na dwa bloki. Część A ma sześć pytań i to ona jest screenerem. Część B ma dwanaście pytań i służy klinicyście jako materiał do rozmowy, nie do liczenia. Cała procedura zajmuje około pięciu minut.
Każde pytanie ma tę samą pięciostopniową skalę: nigdy, rzadko, czasami, często, bardzo często. Okno czasowe to ostatnie sześć miesięcy.
Trik polega na tym, że “pozytywne” odpowiedzi dla różnych pytań leżą w innych miejscach skali. Na oryginalnym formularzu są one zacienione — i to właśnie te zacienione pola się liczy.
Mapa zacienionych pól dla Części A
| Pytanie | Co probuje | Zacienione (liczy się jako 1) |
|---|---|---|
| 1 | finalizowanie zadań | Czasami, Często, Bardzo często |
| 2 | organizacja zadań | Czasami, Często, Bardzo często |
| 3 | pamięć o spotkaniach | Czasami, Często, Bardzo często |
| 4 | unikanie wysiłku poznawczego | Często, Bardzo często |
| 5 | wiercenie się w bezruchu | Często, Bardzo często |
| 6 | poczucie napędu wewnętrznego | Bardzo często |
Tabelę bierzesz wprost z instrumentu: pytania od pierwszego do trzeciego (nieuwaga w obszarze planowania i pamięci roboczej) zacieniają trzy ostatnie kolumny, pytania czwarte i piąte zacieniają dwie ostatnie, a pytanie szóste tylko skrajną prawą.
Reguła interpretacji
Klinicysta liczy znaki w zacienionych polach Części A. Reguła jest pojedyncza i operacyjna: cztery lub więcej zacienionych odpowiedzi oznacza wynik dodatni. W oryginalnej formule wynik dodatni czyta się tak: “objawy są wysoce zgodne z ADHD u dorosłych i uzasadniają dalszą diagnostykę”. Nie czyta się tego jako rozpoznania.
Przykład krótki: ktoś zaznacza “Często” w pytaniach 1, 2 i 3, “Często” w pytaniu 4, “Czasami” w pytaniu 5, “Czasami” w pytaniu 6. Liczy się: pytania 1–4 wpadają w zacienione strefy (cztery znaki), pytanie 5 nie (bo “Czasami” przy pytaniu 5 nie jest zacienione), pytanie 6 nie. Wynik: cztery — przesiew dodatni.
18 pytań ASRS v1.1: Część A i Część B w pełnym brzmieniu
Pełny instrument liczy 18 pozycji opartych na osiemnastu kryteriach DSM-IV-TR dla ADHD u dorosłych. Sześć pytań Części A wybrano za pomocą regresji logistycznej krokowej tak, by najlepiej zgadzały się z diagnozą kliniczną postawioną w ślepej próbie. Te sześć zostało screenerem. Dwanaście pozostałych pełni rolę rozszerzonej listy kontrolnej.
Część A — screener (pytania 1–6)
- Jak często masz trudność z dopięciem ostatnich szczegółów projektu, gdy najtrudniejsze etapy są już za tobą?
- Jak często masz problem z uporządkowaniem zadań, które wymagają organizacji?
- Jak często zapominasz o spotkaniach lub zobowiązaniach?
- Jak często, gdy zadanie wymaga dużo myślenia, unikasz go lub odkładasz?
- Jak często wiercisz się rękami albo nogami, gdy musisz długo siedzieć w jednym miejscu?
- Jak często czujesz się nadmiernie aktywnie i napędzasz się do działania, jakby ktoś nakręcił cię od środka?
Część B — pełna lista (pytania 7–18)
- Jak często robisz nieuważne błędy, kiedy pracujesz nad nudnym lub trudnym zadaniem?
- Jak często masz problem z utrzymaniem uwagi przy nudnej lub powtarzalnej pracy?
- Jak często trudno ci się skupić na tym, co mówi do ciebie inna osoba, nawet jeśli mówi wprost do ciebie?
- Jak często gubisz rzeczy w domu lub w pracy, albo nie potrafisz ich znaleźć?
- Jak często rozprasza cię hałas albo ruch wokół?
- Jak często wstajesz ze swojego miejsca na zebraniach lub w sytuacjach, w których powinieneś siedzieć?
- Jak często odczuwasz niepokój ruchowy lub wiercenie się?
- Jak często masz trudność z odprężeniem i odpoczynkiem, kiedy masz dla siebie wolny czas?
- Jak często łapiesz się na tym, że za dużo mówisz w sytuacjach towarzyskich?
- Jak często w rozmowie kończysz cudze zdania, zanim druga osoba zdąży je dokończyć?
- Jak często masz trudność z czekaniem na swoją kolej w sytuacjach, w których trzeba się zmieniać?
- Jak często przerywasz innym, gdy są czymś zajęci?
Brzmienie pytań pochodzi wprost z formularza ASRS v1.1. Część B nie ma sumy wyniku ani progu diagnostycznego — autorzy zalecają traktować ją jako materiał kliniczny do rozmowy, nie jako drugi screener.
Co oznacza wynik dodatni w Części A i czego nie oznacza
Wynik dodatni mówi tylko jedno: liczba zaznaczeń w zacienionych polach przekroczyła próg czterech. To wystarczy, żeby klinicysta miał powód do pogłębionej oceny. To nie wystarcza, żeby postawić rozpoznanie ADHD u dorosłych.
Pełna ocena diagnostyczna musi sprawdzić co najmniej kilka rzeczy, których pojedynczy screener nie obejmuje. Historia z dzieciństwa to warunek konieczny — ASRS sam w sobie pyta tylko o ostatnie sześć miesięcy, ale podręcznik instrumentu wymaga, żeby klinicysta poszukał śladów wcześnie pojawiających się i długo trwających problemów z uwagą lub kontrolą impulsów. Dorosły z ADHD nie musiał mieć formalnej diagnozy w dzieciństwie, ale niektóre objawy powinny być obecne wtedy, choć niekoniecznie pełny obraz.
Druga rzecz to wykluczenie stanów udających ADHD. Limitacja wpisana w sam instrument brzmi wprost: skala nie umie wykluczyć innych zaburzeń medycznych ani zaburzeń nastroju, które dają objawy nakładające się na ADHD. Lista możliwości jest długa: zaburzenia lękowe i depresyjne (NIMH wymienia oba jako częste współchorobowości ADHD), zaburzenia snu, dysfunkcje tarczycy, używanie substancji jako samolekowanie, skutki przewlekłego stresu lub urazu. Każda z tych rzeczy daje deficyty uwagi, niepokój ruchowy lub trudności organizacyjne.
Trzecia rzecz to upośledzenie funkcjonowania. Sam formularz oddziela ocenę objawów od oceny upośledzenia — i to nie przypadkiem. Klinicysta ma osobno sprawdzić, jak objawy wpływają na pracę, szkołę, relacje rodzinne i społeczne. Wysokie wyniki na liście objawów bez wyraźnego upośledzenia funkcjonowania nie spełniają kryteriów rozpoznania.
Czy ujemny wynik wyklucza ADHD u dorosłych
Krótka odpowiedź: nie wyklucza. Czułość sześciopozycyjnego screenera w oryginalnej walidacji wynosi 68,7%. To znaczy, że około jednej trzeciej osób z faktycznym ADHD (wedle złotego standardu — wywiadu ACDS) ma wynik ujemny.
Drugą stroną medalu jest swoistość: 99,5%. Praktycznie tak: jeśli wynik wypadł dodatnio, fałszywych alarmów jest mało. Jeśli wypadł ujemnie, fałszywych zwolnień jest sporo. Trafność klasyfikacyjna ogółem to 97,9%, a zgodność z oceną kliniczną (kappa Cohena) 0,76.
Co ciekawe, screener wypada lepiej od pełnego 18-pozycyjnego instrumentu na wszystkich miarach zgodności. Pełna skala: czułość 56,3%, swoistość 98,3%, kappa 0,58. Autorzy oryginalnej walidacji rekomendują screener jako wersję preferowaną w badaniach populacyjnych i w wykrywaniu przypadków w praktyce.
Konkretne wnioski: jeśli funkcjonujesz dobrze i Część A wypada ujemnie, screener nie podnosi ryzyka. Jeśli mimo ujemnego wyniku doświadczasz wyraźnego upośledzenia w pracy lub relacjach, ujemny screener nie powinien kończyć rozmowy z klinicystą. Wynik ASRS to jedno źródło danych, nie cała diagnostyka.
Ograniczenia ASRS v1.1 i jak je czytać
Pierwszy element: ASRS v1.1 to instrument oparty na DSM-IV-TR, nie DSM-5. Różnica jest istotna. DSM-5 obniżył próg liczby objawów dla osób od 17. roku życia z sześciu do pięciu, podniósł kryterium wieku początku objawów z siedmiu do dwunastu lat i poszerzył przykłady objawów. Wersja zgodna z DSM-5 nosi nazwę ASRS-5 i jest oddzielnym, licencjonowanym instrumentem z innym algorytmem punktacji. Nie należy ich mylić.
Drugi element: walidacja jest amerykańska. Oryginalne psychometryczne dane Kesslera i współpracowników pochodzą z próby 154 osób z amerykańskiej National Comorbidity Survey Replication. Skalę przetłumaczono na około dwudziestu języków, ale jakość walidacji w lokalnych populacjach różni się. Polska adaptacja działa, choć siłę dowodu dla każdej decyzji klinicznej najlepiej omówić z psychiatrą.
Trzeci element: samoopis ma swoje granice. ASRS pyta o ostatnie sześć miesięcy i opiera się wyłącznie na pamięci pacjenta. Osoby z bardzo dobrymi strategiami kompensacyjnymi (silne nawyki, kalendarze, listy) mogą zaniżać objawy, mimo realnego deficytu funkcji wykonawczych. Osoby z aktualnym epizodem depresyjnym mogą zawyżać.
Czwarty element: screener nie ocenia upośledzenia funkcjonowania. Liczba zaznaczeń w Części A nie mówi nic o tym, jak bardzo objawy wpływają na życie. Instrument celowo oddziela jedno od drugiego i prosi klinicystę o niezależną ocenę wpływu objawów na pracę, dom i relacje.
Kiedy skonsultować się z psychiatrą lub psychologiem
Nie chodzi tylko o wynik powyżej progu czterech. Decyzję o konsultacji warto rozważyć przy każdym z poniższych scenariuszy.
- Wynik dodatni w Części A (cztery lub więcej zaznaczeń w zacienionych polach)
- Wyraźne trudności w pracy, na studiach lub w relacjach, nawet jeśli Część A wypadła ujemnie
- Współistniejące objawy depresji lub lęku — NIMH wskazuje obie grupy zaburzeń jako częstą współchorobowość ADHD; jeśli masz wątpliwości, rozważ równolegle PHQ-9 i GAD-7
- Przewlekłe problemy ze snem, które same w sobie dają objawy nakładające się na ADHD i wymagają oddzielnej oceny
- Używanie alkoholu lub innych substancji jako sposobu radzenia sobie z niepokojem czy trudnościami koncentracji — wskazaniem do równoległej oceny jest narzędzie typu AUDIT
- Ślady objawów obecne już w dzieciństwie (problemy z koncentracją w szkole, niepokój ruchowy, trudność z dokończeniem zadań) — historia rozwojowa jest niezbędną częścią diagnostyki ADHD u dorosłych
W polskim systemie diagnostykę ADHD u dorosłych prowadzi psychiatra dorosłych. W praktyce warto szukać psychiatry, który ma doświadczenie z dorosłym ADHD — nie wszystkie poradnie mają tę specjalizację rozwiniętą.
Jak wygląda dalszy proces diagnostyczny
Pełna ocena diagnostyczna ADHD u dorosłych zwykle obejmuje cztery elementy.
Wywiad ustrukturyzowany. Psychiatra prowadzi szczegółową rozmowę o objawach aktualnych i z dzieciństwa, najczęściej z użyciem narzędzia takiego jak Adult ADHD Clinical Diagnostic Scale (ACDS) — to było złoty standard w oryginalnej walidacji ASRS. Wywiad pokrywa kryteria DSM-5: liczbę objawów, początek przed dwunastym rokiem życia, obecność w co najmniej dwóch środowiskach, upośledzenie funkcjonowania, wykluczenie innych przyczyn.
Informacje z otoczenia. Idealnie — wywiad z bliską osobą, która zna pacjenta od dłuższego czasu, a także stare świadectwa szkolne lub opinie z czasów dzieciństwa. Nie zawsze jest to możliwe, ale klinicyści cenią takie źródła.
Diagnostyka różnicowa. Wykluczenie lub odnotowanie współistniejących stanów: zaburzeń lękowych, depresji, zaburzeń snu (w tym bezdechu sennego), dysfunkcji tarczycy, używania substancji, skutków traumy. Część tych elementów wymaga badań laboratoryjnych lub konsultacji innych specjalistów.
Plan postępowania. Jeśli rozpoznanie potwierdza się, plan zazwyczaj łączy kilka strategii. NIMH wymienia leki stymulujące i niestymulujące jako kategorie farmakoterapii oraz terapię poznawczo-behawioralną i trening umiejętności jako leczenie psychospołeczne. W polskich realiach dochodzi coaching ADHD jako forma wsparcia codziennego funkcjonowania (planowanie, prokrastynacja, nawyki) — coaching nie zastępuje leczenia, działa jako dodatkowa struktura. Farmakoterapię prowadzi psychiatra; nie istnieje próg punktów ASRS, który automatycznie kwalifikuje do leków.
Niezależnie od wyniku screenera, jeśli funkcjonowanie cierpi w wyraźnie istotny sposób, kolejnym krokiem jest rozmowa z klinicystą. Wynik ASRS służy do otwarcia rozmowy, nie do jej zamknięcia.
Najczęstsze pytania
Jak punktować ASRS v1.1?
Liczy się tylko Część A — sześć pytań screenera. Klinicysta zaznacza, ile odpowiedzi pacjenta wpadło w zacienione pola na formularzu, a różne pytania mają różne zacienione kolumny (“Sometimes/Often/Very Often” dla pytań 1–3, “Often/Very Often” dla 4–5, samo “Very Often” dla 6). Cztery lub więcej zacienionych zaznaczeń to przesiew dodatni i sygnał do pogłębionej oceny diagnostycznej.
Skąd pobrać formularz ASRS v1.1?
Sześciopozycyjna Część A jest udostępniana bezpłatnie przez Harvard Medical School i Światową Organizację Zdrowia, pod warunkiem zachowania oryginalnej szaty graficznej (skala, zacieniowanie, instrukcje) i podania źródła. Pełna 18-pozycyjna lista oraz wersja DSM-5 (ASRS-5) wymagają licencji uzyskiwanej przez portal NYU.
Czy ASRS jest bezpłatny?
Część A (screener) jest bezpłatna do użytku klinicznego i badawczego, pod warunkiem zachowania oryginalnej struktury i podania cytatu z pracy Kesslera i współpracowników z 2005 roku. Pełna lista 18 pytań i wersja DSM-5 wymagają formalnej zgody licencyjnej.
Co dokładnie oznacza wynik dodatni w Części A?
Oznacza tyle, co napisano w oryginalnym formularzu: objawy są wysoce zgodne z ADHD u dorosłych i uzasadniają dalszą diagnostykę. Nie jest to rozpoznanie. ADHD diagnozuje psychiatra po pełnym wywiadzie, oceniając historię z dzieciństwa, upośledzenie funkcjonowania i wykluczając inne przyczyny.
Czy ujemny screener wyklucza ADHD u dorosłych?
Nie wyklucza. Czułość Części A wynosi 68,7%, co oznacza, że około jedna trzecia osób z ADHD przechodzi screener jako ujemny. Jeśli mimo ujemnego wyniku doświadczasz wyraźnych trudności w pracy, na studiach lub w relacjach, sensowniej jest umówić się na konsultację z psychiatrą dorosłych niż polegać tylko na screenerze.
Ile czasu zajmuje wypełnienie ASRS?
Około pięciu minut na cały komplet osiemnastu pytań. Część A to sześć pytań screenera, Część B kolejne dwanaście. Każde pytanie ma tę samą pięciostopniową skalę częstości: nigdy, rzadko, czasami, często, bardzo często. Okno czasowe to ostatnich sześć miesięcy.
Czym ASRS v1.1 różni się od ASRS-5?
ASRS v1.1 opiera się na kryteriach DSM-IV-TR i używa prostej reguły liczenia zacienionych pól w Części A. ASRS-5 to oddzielny instrument oparty na DSM-5, z innym algorytmem punktacji o wagach proprietarnych, dostępny przez licencję NYU. To nie są wymienne narzędzia.
Czy mogę użyć ASRS w aplikacji lub badaniu?
Sześciopozycyjny screener (Część A) wolno wykorzystać bez formalnej zgody, pod warunkiem zachowania oryginalnej struktury, zacieniowania i podania cytatu Kesslera i współpracowników z 2005 roku. Pełna 18-pozycyjna lista wymaga licencji uzyskiwanej przez portal NYU; tą samą drogą wnioskuje się o dostęp do ASRS-5.